Ľ Behandeling
Foto Behandeling
Het herkennen van borderline is niet eenvoudig omdat de stoornis vaak gepaard gaat met andere psychische problemen zoals depressie, angststoornissen, eetstoornissen en verslaving. Alleen een deskundige (psychiater/ psycholoog) kan de problemen goed inventariseren en de juiste diagnose stellen. Als de diagnose eenmaal gesteld is, kan een op de persoonlijke situatie toegesneden behandelplan worden opgesteld.
Meestal kan de behandeling ambulant of poliklinisch plaatsvinden. Soms is een tijdelijke opname noodzakelijk. In de eerste fase van de behandeling is het opbouwen van een vertrouwensrelatie met de behandelaar essentieel. Vervolgens richt de behandeling zich op het creŽren van evenwicht, stabiliteit en inzicht in en acceptatie van de stoornis.
De behandeling bestaat uit verschillende vormen van therapie. Het verschilt van persoon tot persoon en van moment tot moment welke therapieŽn geschikt zijn. Verschillende vormen van gedragstherapie (individueel of in groepsverband) kunnen zinvol zijn. Gezins- of relatietherapie kan helpen het contact met de omgeving te verbeteren. Psychomotorische therapie kan helpen beter om te gaan met spanningen en woede.
Een vorm van behandeling is de VERS-training: vaardigheidstraining emotionele regulatie stoornis. Deze training duurt 20 weken en is in groepsverband. Er is ook een vervolgtraining. In de training ben je bezig met crisisbeheersing.

Je leert:
- welke situaties je moet vermijden;
- je grenzen kennen;
- op tijd constateren als de spanning toeneemt;
- op tijd rust nemen en afleiding zoeken.

Linehan-training
Linehan is een trainingsmethode waarmee je als patiŽnt leert je eigen leven te 'managen'.
De methode blijkt goed te werken. Ook de vele Borderliners die aan drugs of alcohol verslaafd zijn, zijn zeer te spreken over de methode. De patiŽnt houdt dagelijks zogeheten dagboekkaarten bij. Hoeveel medicijnen zijn er gebruikt, welke angsten waren er, welke vaardigheden zijn er geleerd. Alles wordt besproken met de therapeut, die 24 uur per dag beschikbaar is. Daarnaast is er een groepstherapie. Je krijgt het gevoel dat je eindelijk zelf wat aan je problemen kan doen. Er wordt veel meer op je gezonde kanten gelet en er wordt niet zozeer vanuit gegaan dat je ziek bent.' De Linehan-methode werd ontwikkeld door de Amerikaanse Marsha Linehan en tot voor kort alleen gegeven in de Jellinek kliniek in Amsterdam. Na een succesvolle proefperiode is de methode nu ook op diverse andere plekken in Nederland te volgen. 

Medicijnen zijn bij de behandeling van borderline een belangrijk hulpmiddel. Ze kunnen de ernst van de verschijnselen van borderline verminderen, maar de stoornis niet genezen. Medicijnen die vaak worden voorgeschreven zijn slaap- en kalmeringsmiddelen, antidepressiva, antipsychotica en soms medicijnen die stemmingswisselingen verminderen.
Borderline kan niet worden genezen. Behandeling vermindert alleen bepaalde verschijnselen van borderline. Er zijn diverse behandelingen die verschillende doelen hebben.

Het leren omgaan met borderline door crisismanagement, het weer in evenwicht leren brengen van de situatie. Dialectische gedragstherapie is hier een voorbeeld van.
Het verminderen van sommige verschijnselen van borderline. Voorbeeld hiervan is een sociale vaardigheidstraining.
Het verbeteren van biochemische processen. Hiervoor worden medicijnen gebruikt. Bijvoorbeeld medicijnen die de impulsiviteit verminderen of meer evenwicht in het gevoelsleven brengen, met name doordat ze depressieve en angstige gevoelens verminderen.
Medicijnen

Er is geen geneesmiddel speciaal voor borderline. Het zijn altijd medicijnen die voor andere stoornissen gemaakt zijn, maar ook blijken te werken op sommige verschijnselen van borderline.
Medicijnen zijn altijd deel van een bredere behandeling. Meestal om de psychotherapeutische behandeling van iemand te ondersteunen.

Antipsychotica
Deze werken op een groot aantal verschijnselen van borderline. Het werkt op de psychotische verschijnselen, maar ook op de stemmingswisselingen, impulsiviteit, agressie en boosheid. Antipsychotica werken binnen enkele dagen tot weken. Langdurig gebruik geeft bijwerkingen. Daarom zijn antipsychotica vooral bruikbaar in crisissituaties. Er zijn verschillende soorten antipsychotica, die allemaal ongeveer even goed werken. Ze hebben wel bijwerkingen. Welk middel wordt gebruikt, hangt af van de bijwerkingen.

Antidepressiva
Deze worden vooral gebruikt om de stemming te verbeteren. Ze worden ook wel gebruikt om verschijnselen tegen te gaan als: impulsiviteit, zelfbeschadiging, psychotische verschijnselen, woede-uitbarstingen en vijandigheid. Er zijn verschillende soorten antidepressiva. De tricylische antidepressiva (TCA's) werken bijna niet bij borderline. Nieuwere antidepressiva, zoals de SSRI's, lijken te werken tegen een groot aantal verschijnselen van borderline, zoals zelfbeschadiging, agressie en impulsief gedrag, en snelle stemmingswisselingen.

Overige middelen
Middelen die worden gebruikt om de stemming stabieler te maken bij bijvoorbeeld de bipolaire stoornis zijn lithium, carbamazepine en natriumvalproaat. Ze worden ook vaak gebruikt vanwege de heftige en veel voorkomende stemmingswisselingen bij borderline. Er is echter weinig onderzoek waaruit blijkt dat ze ook werken.

Psychologische en andere behandelingen
Lange tijd werd gedacht dat borderline onbehandelbaar was, en dat mensen met borderline niet behandeld wilden worden. Een aantal psychologische behandelingen lijkt inmiddels toch te werken.
Een psychologische behandeling van borderline duurt altijd lang en is intensief. Mensen met borderline willen veel aandacht van hun behandelaar en tijdens de behandeling komt extreem gedrag regelmatig voor.
Een psychologische behandeling werkt beter in de volgende gevallen.

Er moet een goede relatie zijn tussen behandelaar en persoon met borderline. Therapietrouw is belangrijk. Dat wil zeggen dat iemand gemotiveerd is voor behandeling en daar goed aan meewerkt. De behandeling moet een duidelijke structuur hebben, en theoretisch goed in elkaar zitten.
Er moeten duidelijke doelen zijn. Zowel voor speciale problemen als zelfbeschadiging, maar ook voor grotere doelen als het verbeteren van relaties met andere mensen.
De behandeling moet langdurend zijn.
De behandeling moet deel zijn van andere contacten met hulpverleners, en andere relaties van de persoon met borderline.
Dagbehandeling lijkt beter dan opname of bijvoorbeeld korte wekelijkse behandeling, de zogenoemde ambulante behandeling.
Heeft iemand zelfdestructief gedrag, dan lijkt dialectische gedragstherapie te werken.
De psychologische behandelingen staan hieronder.

Cognitieve gedragstherapie
Dit is een vorm van psychotherapie. Iemand met borderline denkt op een bepaalde manier en kijkt tegen de werkelijkheid aan op een bepaalde manier. Deze manier van denken en kijken geeft een verkeerd beeld. Vervolgens reageert een borderliner extreem op de situatie. Samen met de behandelaar gaat hij kijken naar de manier van denken en zijn gedrag dat erop volgt. Daarna is het de bedoeling dat iemand dat gaat veranderen, en zullen de klachten minder worden. Cognitieve gedragstherapie lijkt te werken, maar meer onderzoek is nodig.

Dialectische gedragstherapie
Deze behandeling is een speciale vorm van cognitieve gedragstherapie. Er wordt aandacht gegeven aan:
" aanleren van sociale vaardigheden
" accepteren van hoe iemand is en tegelijkertijd de noodzaak leren zien van verandering. Dit heet het dialectische proces - vandaar de naam dialectische gedragstherapie.
" de invloed van de omgeving op de persoon met borderline

Deze therapie is succesvol op korte termijn. De werking op de lange termijn moet nog onderzocht worden.

Psychoanalytische behandeling
Lange tijd werd behandeling gebaseerd op de psychoanalyse veel gebruikt. Het lijkt erop dat het even goed werkt als cognitieve gedragstherapie, maar de beide behandelingen zijn niet goed te vergelijken. Zo duurt psychoanalytische behandeling veel langer en is er kans dat mensen in die periode spontaan herstellen.

Overige behandelingen
Elektroshock (officieel: electroconvulsietherapie of ECT) lijkt te werken als mensen met borderline depressieve verschijnselen hebben. Of de gunstige werking op lange termijn blijft, is nog de vraag.
Het is een behandeling die in Nederland alleen in gespecialiseerde instellingen mag worden gedaan. (Overgenomen van www.trimbos.nl )

Tips voor familie en betrokkenen
Mensen met borderline doen vaak een groot beroep op hun omgeving. Het contact lijkt op eenrichtingsverkeer. Hierdoor staan de relaties meestal onder voortdurende druk. Wat kan helpen?
Je realiseren dat er sprake is van een ernstige stoornis waarvoor behandeling noodzakelijk is.

Duidelijke afspraken maken over het contact en daarbij precies aangeven wat je grenzen zijn. (Ook met betrekking tot woede-uitbarstingen, dreiging met zelfdoding of automutilatie). Mensen met borderline zijn gebaat bij duidelijkheid.

Je houden aan gemaakte afspraken. Dat maakt je betrouwbaar in de ogen van de patiŽnt.

Met de persoon in kwestie en de behandelaar een plan maken voor crisissituaties en hoe dan te handelen.

Duidelijk aangeven waarvoor iemand wel en niet bij je terecht kan en voorkomen dat je zelf de rol van hulpverlener aanneemt.

Je eigen leven blijven leiden (vrienden, hobby's, werk) en hulp of steun zoeken als het teveel wordt.



[ terug... ]Omhoog

Eigen domeinnaam




Maak vrienden


Copyright 2002-2017